Στα πυρηνικά «μπλοκάρει» ξανά η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, απέρριψε ως «μη αποδεκτή» τη νέα ειρηνευτική πρόταση 15 σημείων του Ιράν για τον τερματισμό της κρίσης, επιβεβαιώνοντας ότι το βασικό αγκάθι στις διαπραγματεύσεις παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Η ιρανική πρόταση, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, δομείται σε τρεις διακριτές φάσεις. Στην πρώτη περιλαμβάνεται συμφωνία μη επίθεσης και μια σταδιακή αποκλιμάκωση της έντασης στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Το πλαίσιο αυτό συνοδεύεται από μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, με στόχο να δημιουργηθεί το κατάλληλο περιβάλλον για περαιτέρω διαπραγματεύσεις.

Σε επόμενο στάδιο, το σχέδιο προβλέπει άρση των αμερικανικών κυρώσεων σε βάθος χρόνου, αποχώρηση στρατιωτικών δυνάμεων από κρίσιμα σημεία και αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας βασικών θαλάσσιων οδών, οι οποίες έχουν επηρεαστεί από την ένταση. Τα μέτρα αυτά θεωρούνται κρίσιμα για την επανεκκίνηση της οικονομικής δραστηριότητας και τη σταθεροποίηση της περιοχής.

Η φρασεολογία για τα πυρηνικά έκανε τον Τραμπ να πει το «όχι»

Ωστόσο, το πιο ευαίσθητο σημείο εντοπίζεται στην τρίτη φάση, όπου γίνεται αναφορά στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η πρόταση φέρεται να προβλέπει περιορισμούς στη δραστηριότητα του προγράμματος, χωρίς όμως να περιλαμβάνει πλήρη διάλυση των υφιστάμενων υποδομών ή αυστηρές, επαληθεύσιμες δεσμεύσεις κάτι που αποτελεί πάγιο αίτημα της Ουάσιγκτον. Ακριβώς αυτή η προσέγγιση είναι που οδηγεί στην απόρριψη της πρότασης από την αμερικανική πλευρά.

Η κυβέρνηση Τραμπ εμφανίζεται να επιδιώκει ένα σαφές και δεσμευτικό πλαίσιο που θα περιορίζει ουσιαστικά τις πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν, θεωρώντας ότι οι γενικές διατυπώσεις δεν επαρκούν για να διασφαλίσουν τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα. Από την πλευρά της, η Τεχεράνη απορρίπτει τις αιτιάσεις ότι αποφεύγει δεσμεύσεις, υποστηρίζοντας ότι το προτεινόμενο πλαίσιο αφήνει περιθώριο για διαπραγμάτευση των τεχνικών λεπτομερειών σε επόμενο στάδιο.

Παράλληλα, επιδιώκει να διατηρήσει βασικές πυρηνικές υποδομές, τις οποίες θεωρεί στρατηγικής σημασίας για την εθνική της ασφάλεια και ενεργειακή πολιτική. Η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει σημαντική, με το πυρηνικό ζήτημα να εξακολουθεί να αποτελεί τον κεντρικό άξονα της διαφωνίας.

Παρά την απόρριψη της πρότασης στο σύνολό της, διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι οι επαφές δεν έχουν διακοπεί. Οι συνομιλίες συνεχίζονται μέσω διαμεσολαβητών, ενώ διατηρούνται ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας, γεγονός που αφήνει περιθώριο για ενδεχόμενη επαναπροσέγγιση. Ωστόσο, χωρίς σαφή σύγκλιση στο ζήτημα των πυρηνικών, μια συνολική συμφωνία παραμένει προς το παρόν δύσκολη.